Zarządzanie energią i środowiskiem w obiektach użyteczności publicznej Miasta Częstochowy

Jednym z obszarów działania poprawiającym w sposób znaczący efektywność wykorzystania energii jest realizowany od 2003 r. przez Biuro Inżyniera Miejskiego Urzędu Miasta Częstochowy program operacyjny „Zarządzanie energią i środowiskiem w obiektach użyteczności publicznej Miasta Częstochowy”. W Częstochowie prowadzony jest proces wdrażania krajowych celów strategicznych zawartych w Polityce Energetycznej Polski do 2025 r. oraz Krajowym Planie Działań dotyczącym efektywności energetycznej (EEAP) 2007, przeniesionych na poziom gminy w opracowanym dokumencie „Lokalny Plan Działań dotyczący efektywności energetycznej dla miasta Częstochowy (CEEAP) 2009”. Plan ten ma charakter pilotażowy i wpisuje się w Krajowy Plan Działań na rzecz efektywności energetycznej. Jego celem jest określenie obszarów, w których możliwe jest uzyskanie ograniczenia zużycia energii ze szczególnym uwzględnieniem gminnych obiektów użyteczności publicznej. Dokument ten jest jednym z elementów służących do realizacji celu: „Częstochowa miastem zrównoważonej energii”.

Program „Zarządzanie energią i środowiskiem w obiektach użyteczności publicznej Miasta Częstochowy” jest jednym z wielu obszarów działania poprawiającym w sposób znaczący efektywność wykorzystania energii w budynkach użyteczności publicznej, ze szczególnym wskazaniem placówek edukacyjnych.

mlodziezowy dom kultury

Młodzieżowy Dom Kultury

Program „Zarządzanie energią i środowiskiem w obiektach użyteczności publicznej Miasta Częstochowy” został wdrożony w celu:

  • realizacji „Założeń do planu zaopatrzenia w ciepło, energię elektryczną i paliwa gazowe dla miasta Częstochowy”, których aktualizację Rada Miasta Częstochowy przyjęła w 2007 r. (aktualizacja 2011 r.);
  • zmniejszenia zużycia i kosztów energii oraz obciążenia środowiska w obiektach i budynkach użyteczności publicznej miasta przez programowe działania i skoordynowane obowiązki i kompetencje wydziałów Urzędu Miasta Częstochowy,
  • dalszego rozwoju zarządzania energią i środowiskiem w budynkach i obiektach użyteczności publicznej Miasta Częstochowy,
  • przygotowania Miasta Częstochowy do pełnienia wzorcowej roli w wypełnianiu obowiązku zmniejszenia zużycia energii w jednostkach sektora publicznego w myśl projektu ustawy o efektywności energetycznej i lokacji Miasta Częstochowy w grupie przodujących miast Unii Europejskiej zaangażowanych w zrównoważone gospodarowanie energią i ochronę klimatu ziemi.

Beznakładowe działania zarządcze realizowane w ramach programu:

  • eliminacja nadmiernych zużyć energii i wody.
  • regulacja i konserwacja urządzeń.
  • bieżąca kontrola warunków rozliczeń oraz aktualizowanych umów z dostawcami mediów.
  • wydawanie zaleceń w zakresie zmiany warunków rozliczeń oraz nadzór nad realizacją tych zaleceń.
  • analiza faktur pod względem zgodności z warunkami umów, taryfami i przepisami branżowymi oraz pomoc w uzyskaniu korekt.

Zrealizowane działania inwestycyjne w zakresie termomodernizacji obiektów:

  • w 14 placówkach oświatowych wykonano termomodernizację wraz z modernizacją źródeł ciepła;
  • przy wykorzystaniu formuły ESCO wykonano modernizację węzłów cieplnych w 22 obiektach oraz wymianę kotłowni na paliwa stałe na kotłownie olejowe w 2 obiektach;
  • przebudowano węzły cieplne w 19 innych obiektach oraz zainstalowano zautomatyzowane kotłownie na ekogroszek w 4 obiektach;
  • wymieniono ok. 3 tysięcy opraw i źródeł światła w oświetleniu ulicznym pozostającym na majątku gminy. 

W efekcie optymalizacji warunków rozliczeń i racjonalizacji użytkowania energii oraz wody, uzyskano znaczne oszczędności w wydatkach Gminy z tytułu mediów energetycznych oraz dostarczania wody i odprowadzania ścieków.

Określono efekty działań za rok 2010 dla grupy 120 obiektów oświatowych, objętych szczegółowym monitoringiem i raportowaniem:

  • łączne zużycie paliw i energii wyniosło 58 089 MWh i było mniejsze o 14 708 MWh (20,2%) w porównaniu do roku 2003;
  • łączna emisja CO2 wyniosła 26 299 ton i była mniejsza o 5 945 ton (18,4%) w porównaniu do roku 2003;
  • łączne zużycie wody wyniosło 135 012 m3 i było mniejsze o 66 667 m3 (33,1%) w porównaniu do roku 2003.

Łączne efekty działań za lata 2004-2010 dla grupy 120 obiektów oświatowych wynoszą:

  • ograniczenie zużycia energii o 108 727 MWh,
  • ograniczenie emisji CO2 o 46 597 ton,
  • ograniczenie zużycia wody o 393 004 m3.

Oszczędności w zakresie zużycia mediów są wynikiem prowadzonych działań zarządczych oraz zrealizowanych inwestycyjnych i modernizacyjnych.

Realizacja programu wymagała odpowiedzi na pytanie, czym i jak zarządzamy. Odpowiedź na te pytania uzyskano sporządzając szczegółową bazę danych dla 173 budynków oraz 57 lokali użytkowanych przez instytucje miejskie. Opracowana baza danych była i jest podstawą do prowadzenia działań analitycznych i korygujących w zakresie zaopatrzenia w media wszystkich jednostek i obiektów gminy. Program jest szczegółowo monitorowany i raportowany dla 120 obiektów oświatowych.

zespo szkolno-przedszkolny nr 1

Zespoł Szkolno-Przedszkolny nr 1

W celu usprawnienia procesu zarządzania mediami wdrożono internetowy System Monitoringu Mediów do gromadzenia danych z faktur za media, sukcesywnie rozbudowywany o moduły analizy i raportowania zużyć i kosztów mediów w placówkach. Przeprowadzono szkolenia administratorów obiektów komunalnych. Od 2008 roku dane dot. zużycia i kosztów mediów oraz warunków rozliczeń pozyskiwane są bezpośrednio z poszczególnych placówek. Umożliwiało to bieżącą kontrolę efektywnego korzystania z mediów oraz prawidłowości prowadzonych rozliczeń. Włączenie administratorów obiektów w proces pozyskiwania danych posiada walory edukacyjne, a także pomaga uświadomić zasadność bieżącej analizy zużycia i kosztów mediów oraz konieczność podejmowania działań w celu ich racjonalizacji. System jest rozbudowywany o moduły analiz i ankietowania placówek.

Korzyści ekonomiczne i ekologiczne wynikające z podjętych działań zmierzających w kierunku ograniczenia zużycia mediów pozytywnie wpływają głównie na budżet jednostek użyteczności publicznej. Szczególnie widoczne jest to w przypadku placówek edukacyjnych, które mogą środki finansowe zaoszczędzone na energii elektrycznej, cieple, gazie lub wodzie przeznaczyć na inne cele, ściśle związane z nauczaniem, np. pomoce naukowe. Biuro Inżyniera Miejskiego rozpoczynając realizację programu, musiało najpierw zmienić światopogląd administratorów miejskich jednostek, którzy następnie poprzez wiele proponowanych im przez Biuro akcji edukacyjnych, np. pogadanek z uczniami, edukowali naszą młodzież i dzieci, aby również wpoić im nawyki proekologiczne. Te eko-korzyści dla beneficjentów naszego programu najlepiej świadczą o jego ogromnym wpływie na zrównoważony rozwój całego regionu częstochowskiego.

Beneficjentami programu są administratorzy miejskich jednostek użyteczności publicznej, w szczególności placówek edukacyjnych, ale także dzieci i młodzież, ponieważ w wyniku włączania ich w akcje oszczędzania mediów poszerza się ich wiedza i zmieniają się nawyki przenoszone również na grunt domowy.

 

The total consumption of energy and water for the group of 120 educational institutions

Total use of fuels and energy

Year

Total use

The changes of the consumption
in 
each year in comparison
to the year 2003

The growing
changes of the consumption

 

[kWh]

[kWh]

[%]

[kWh]

2003

72 797 151

 

 

 

2004

63 473 625

9 323 526

12,8%

9 323 526

2005

59 403 119

13 394 032

18,4%

2 2717 558

2006

56 377 168

16 419 983

22,6%

39 137 541

2007

54 262 706

18 534 446

25,5%

57 671 987

2008

55 022 052

17 775 099

24,4%

75 447 086

2009

54 224 340

18 572 811

25,5%

94 019 897

2010

58 089 334

14 707 817

20,2%

108 727 714

 

Total water consumption

Year

Total use

The changes of the consumption
in each year in comparison
to the year 2003 

The growing
changes of the consumption

 

[m3]

[m3]

[%]

[m3]

2003

201 679

 

 

 

2004

181 920

19 759

9,8%

19 759

2005

158 907

42 772

21,2%

62 531

2006

145 669

56 010

27,8%

118 541

2007

140 178

61 501

30,5%

180 042

2008

129 490

72 189

35,8%

252 231

2009

127 573

74 106

36,7%

326 337

2010

135 012

66 667

33,1%

393 004

 

Total emission of CO2

Year

Total emission

The changes of the emission
in each year in comparison
to the year 2003

The growing
changes of the emission

 

[t]

[t]

[%]

[t]

2003

32 244

 

 

 

2004

28 060

4 185

13,0%

4 185

2005

26 231

6 013

18,6%

10 198

2006

24 968

7 277

22,6%

17 475

2007

24 319

7 925

24,6%

25 400

2008

24 784

7 460

23,1%

32 860

2009

24 453

7 792

24,2%

40 652

2010

26 299

5 945

18,4%

46 597