Trzecie warsztaty regionalne BEACON w Krakowie - oszczędzanie energii w szkołach

Na temat programów dotyczących oszczędzania energii w szkołach oraz systemów zachęt do ich długoterminowej realizacji w szerszej skali dyskutowali w dniach 19 i 20 listopada br. w Krakowie przedstawiciele samorządów z Polski, Niemiec, Czech i Rumunii. Warsztaty regionalne pn. Energy savings in schools, practical examples & reflection on scaled up incentive systems, zorganizowane w ramach projektu BEACON, były okazją do zapoznania się z praktycznymi przykładami oraz przedyskutowania skutecznych systemów motywacyjnych i doświadczeń z różnych krajów.

Podczas sesji panelowej mówcy i uczestnicy, bazując na niemieckiej, bułgarskiej i polskiej perspektywie, szukali wspólnie odpowiedzi na pytanie: po co i w jaki sposób inicjować w szkołach programy z zakresu efektywności energetycznej. Doświadczenia niemieckiego partnera UfU zaprezentowane przez Floriana Kliche pokazują, że w szkołach drzemie znaczący potencjał w zakresie oszczędzania energii - w niektórych przypadkach poziom redukcji zużycia energii może osiągnąć nawet 15%, głównie ze względu na niską świadomość użytkowników budynku i ogrzewanie go przez cały rok. Kamelia Georgieva z NTEF (Bułgaria) podkreśliła, że zredukowanie zużycia energii o 2% we wszystkich szkołach na terenie kraju przynosi korzyści finansowe w wysokości 1 mln € rocznie, która to kwota pozwala na zmodernizowanie 10 szkół w ciągu roku. Piotr Sołtysek - pełnomocnik prezydenta miasta Bielska-Białej ds. zarządzania energią zwrócił uwagę na wymierne efekty wprowadzenia programów oszczędzania energii, które w 34 szkołach w Bielsku-Białej przyniosły roczne oszczędności w wysokości 70 000 € i pozwoliły na redukcję emisji 32 tys. ton CO2 do atmosfery. 

Druga sesja dotyczyła wpływu zmian zachowań użytkowników budynków na oszczędzanie energii. Skuteczność zastosowanych środków poprawy efektywności energetycznej w dużej mierze zależy od użytkowników i ich zachowań. Uczestnicy warsztatów zostali wprowadzeni w tę tematykę w sposób niezwykle interesujący, dzięki prezentacji Manuela Niny z Portugali, który pokazał przykłady narzędzi, metodologii i zachęt stymulujących trwałe zmiany behawioralne.

Następnie w sesji stolikowej przedstawiciele miast biorących udział w projekcie opowiedzieli o działaniach zrealizowanych w swoich miejscowościach. Katarzyna Kordas z UM Bielsko-Biała podsumowała rezultaty projektu EURONET 50/50 i dalszego wdrażania tej metodologii w szkołach oraz Festiwalu Dobrej Energii organizowanego co roku od 2011 r. przez Biuro Zarządzania Energią w Bielsku. Jan Cieslar (Czechy) przedstawił udział w międzynarodowym programie EcoSchools (EkoSzkoły) szkół z Rožnova, które otrzymały certyfikat Zielonej Flagi. Elena Gaspar, SNRB (Rumunia) argumentowała, że ochrona klimatu zaczyna się od edukacji, prezentując studium przypadku Lazar Edeleanu Highschool z Ploiesti - szkoły, która rozpoczęła edukację w zakresie ochrony klimatu w 2011 r. i rozpowszechniła swoje doświadczenia w innych szkołach w swoim regionie. Leszek Drogosz, Dyrektor Biura Infrastruktury, UM m.st. Warszawy, omówił doświadczenie m.st. Warszawy w zakresie integracji działań technicznych i edukacyjnych na przykładzie projektu FEEDSCHOOL.

 

Po południu uczestnicy mieli okazję zapoznać się z działaniami proklimatycznymi realizowanymi w mieście i gminie Niepołomice. Odwiedzili zmodernizowany budynek szkoły w Podłężu, w którym wykonano kompleksowe ocieplenie, wymienione zostały wszystkie instalacje elektryczne, grzewcze i okienne oraz zamontowano 30 ogniw fotowoltaicznych o mocy 9,97 kWp. W szkole prowadzony jest również monitoring zużycia energii on-line. Rocznie szkoła oszczędza obecnie 10 tys. PLN na samej energii elektrycznej. Inwestycja została sfinansowana z Funduszu Szwajcarskiego i objęła 40 budynków w 4 sąsiadujących z Niepołomicami gminach (Skawina, Miechów i Wieliczka). Kwotę zaoszczędzoną na zmianie kursu franka wykorzystano na modernizację 15 kolejnych budynków, w tym 6 w Niepołomicach. W zakresie efektywności energetycznej i wykorzystywania OZE przeszkolonych zostało 1600 osób, w tym 800 uczniów, opracowany został także podręcznik pt. „Czysta energia to czyste środowisko”, wykorzystywany przez nauczycieli. Przez 4 lata realizacji projektu we współpracy z firmą Viessmann prowadzono kursy dla instalatorów pomp ciepła, PV i instalacji c.o. Zorganizowano także dwie konferencje nt. OZE i smogu oraz konkursy edukacyjne i gry terenowe dla uczniów. 

Niepołomice rozwijają także strefę inwestycyjną (gdzie zainwestowano dotychczas 800 mln $), w której działa obecnie już ponad 60 firm, w tym Coca-Cola i MAN Trucks.

Uczestnicy obejrzeli następnie monitoring on-line w budynku Urzędu Miasta i Gminy w Niepołomicach, a także naziemną farmę fotowoltaiczną (150 kW) i dwie pompy ciepła w Zamku Królewskim.

Drugi dzień warsztatów rozpoczął się sesją, która dotyczyła projektów pilotażowych zrealizowanych w krajach uczestniczących w projekcie BEACON: Niemczech, Bułgarii i Rumunii, oraz doświadczeń w zakresie tworzenia efektywnych, długotrwałych i ogólnomiejskich planów oszczędzania energii w szkołach. Następnie uczestnicy w grupach krajowych zastanawiali się, w jaki sposób i przy użyciu jakich zachęt należy wdrażać takie programy w ich miastach, uwzględniając kontekst prawny i realia każdego z krajów. Wnioski z dyskusji w poszczególnych grupach zostały przedstawione wszystkim uczestnikom. Nie zabrakło również przykładów ciekawych projektów angażujących młodzież do działań proklimatycznych w ramach programu Erasmus+, a także omówienia wymogów i zakresu samego programu.

Na zakończenie warsztatów poszukując sposobów zaangażowania mieszkańców w działania samorządów na rzecz łagodzenia zmian klimatu zaprezentowano i przedyskutowano możliwości przeprowadzenia „warsztatów z wizją”, wprowadzających społeczność lokalną w tematykę redukcji emisji gazów cieplarnianych i przyszłości neutralnej klimatycznie. 

Prezentacje

  1. Kraków wobec zmian klimatu, Andrzej Łazęcki, Wydział Gospodarki Komunalnej, Urząd Miasta Kraków
  2. Energy savings through behavioural change, Manuel Nina, SNAP! Partners, GoParity
  3. Incentive programs and tools for changing the behevior of the school bulding users- Bielsko-Biała Study Case, Katarzyna Kordas, City of Bielsko-Biała
  4. The small log bears the big cart – climate protection starts with education, Case study – Lazar Edeleanu Highschool – Ploiesti Romania, Elena Gaspar, SNRB
  5. Project FEEDSCHOOLS, Leszek Drogosz, City of Warsaw
  6. From single projects to city-wide, long-lasting structures for energy savings (…), Energy Saving Program in Potsdam (EEP), Florian Kliche, UfU
  7. From single projects to city-wide, long-lastings tructures for energy savings in Bulgaria, Kamelia Georgieva, NTEF
  8. From lack of interest to let’s change the curricula via energy saving projects in Romania, Elena Gaspar, SNRB
  9. Erasmus+ to build structures for school partnerships, dr Boguslaw Klimczuk, Education Association in Zamość
  10. Erasmus+ to involve young people in municipal climate policy processes - example of EYES project, Patrycja Płonka, PNEC
  11. Beacon – next steps, Camille Serre, adelphi

Galeria